Zirkon Taş Nedir, Değerli mi? Zirkon ile Pırlanta Farkı

Taşlı takılarda en sık duyduğunuz isimlerden biri zirkon. Pırlantaya benzeyen ışıltısı ve ulaşılabilir olmasıyla günlük takılarda çok sevilen bu taşın aslında iki farklı anlamı var. Bu yazıda zirkon taşın ne olduğunu, değerli olup olmadığını, kararıp kararmadığını ve pırlantadan nasıl ayrıldığını anlattık.

Zirkon Taş Nedir?

"Zirkon" kelimesi kuyumculukta iki farklı taş için kullanılır; karışıklık da buradan çıkar:

• Doğal zirkon: Zirkonyum silikattan oluşan, doğada kendiliğinden oluşmuş bir mineraldir. Renksiz, sarı, kahverengi, mavi, yeşil ve kırmızı tonlarda bulunur. Adını Farsçada "altın renkli" anlamına gelen zargun kelimesinden alır.
• Kübik zirkonya: Zirkonyum oksitten laboratuvarda üretilen, renksiz ve çok parlak bir taştır. Takı sektöründe "zirkon taş" denince çoğunlukla bu kastedilir.

Kısacası bir takıda "zirkon taşlı" ifadesini gördüğünüzde, bu çoğu zaman pırlantaya benzeyen beyaz kübik zirkonya anlamına gelir.

Dünyanın En Eski Minerallerinden Biri

Doğal zirkon, bilinen en eski minerallerden biridir. Batı Avustralya'daki Jack Hills bölgesinde bulunan zirkon kristallerinin yaşı yaklaşık 4,4 milyar yıl olarak ölçülmüştür. Bu kristaller, Dünya'da bugüne kadar yaşı belirlenmiş en eski mineral parçaları arasında yer alır.

Kübik Zirkonya Nasıl Ortaya Çıktı?

Kübik zirkonyanın kristal olarak büyütülmesini sağlayan yöntem 1970'lerin başında Moskova'daki Lebedev Fizik Enstitüsü'nde geliştirildi ve ticari üretim 1976'da başladı. Pırlantaya olan benzerliği sayesinde kısa sürede dünya genelinde takıların en çok kullanılan taşlarından biri oldu.

Zirkon Taş Değerli mi?

Cevap, hangi zirkondan bahsettiğinize bağlı:

• Doğal zirkon: Rengine, berraklığına ve büyüklüğüne göre değeri olan, koleksiyoncuların da ilgi gösterdiği bir değerli taştır.
• Kübik zirkonya: Laboratuvarda üretildiği için kendi başına yüksek bir maddi değer taşımaz. Değerini, takıya pırlanta ışıltısını uygun bir bütçeyle kazandırmasından alır.

Zirkon taşlı bir altın takının değerinin büyük bölümü altından gelir. Bu yüzden böyle bir takı alırken taşın yanında altının ayarına ve gramına da bakın. Taşlı takılarda gram bilgisinin taş dahil mi hariç mi verildiğini sormakta da fayda var.

Zirkon ile Pırlanta Arasındaki Fark

Kübik zirkonya ilk bakışta pırlantaya çok benzer ama ikisi fiziksel olarak oldukça farklıdır:

Doğal zirkonun sertliği ise yaklaşık 7,5'tir; yani kübik zirkonyadan biraz daha yumuşaktır.

Zirkon mu Pırlanta mı, Nasıl Anlaşılır?

• Işığın rengi: Kübik zirkonya ışığı daha çok gökkuşağı renklerine ayırır. Pırlantanın ışıltısı daha beyaz ve keskindir.
• Ağırlık: Aynı boydaki kübik zirkonya, pırlantadan belirgin biçimde ağırdır.
• Aşınma: Yıllar içinde zirkonyanın kenarlarında hafif yuvarlanma ve çizikler görülebilir. Pırlanta çok daha dirençlidir.
• Test cihazı: Kesin sonuç için kuyumcuların kullandığı pırlanta test cihazlarına başvurulur. Bu cihazlar ısı iletimini ölçer; pırlanta ısıyı çok iyi iletir, zirkonya iletmez.
• Belge: Pırlanta takılar genellikle taşın özelliklerini gösteren bir sertifikayla satılır.

Zirkon Taş Kararır mı?

Zirkon taşın kendisi kararmaz, rengi de değişmez. Zamanla taşta görülen matlık çoğunlukla taşın arkasında biriken krem, sabun ve yağ tabakasından kaynaklanır; ışık taşın içinden geçemediği için parlaklık azalır. Bir kararma varsa bu genellikle taşın oturduğu metalden gelir. Altın takılarda bu nadirdir; kaplama ya da düşük kaliteli metallerde daha sık görülür.

Zirkon taşlı takılarınızı ılık sabunlu suda kısa süre bekletip yumuşak bir fırçayla nazikçe temizleyebilirsiniz. Mineli parçalarda fırça kullanmayın; yumuşak bir bezle silmeniz yeterlidir.

Zirkon Taşlı Takı Seçerken Nelere Dikkat Etmeli?

• Taş yerleşimi: Taşların tırnakla ya da kanal içine sağlam oturtulmuş olması, taş düşme riskini azaltır.
• Altının ayarı: Günlük kullanım için 14 ayar hem dayanıklı hem de taşları güvenle tutar.
• Gram bilgisi: Gramın taş dahil mi hariç mi verildiğini sorun.
• Taşların uyumu: Taşların aynı renkte ve aynı parlaklıkta olmasına bakın.

Su yolu gibi baştan sona taşlı modelleri merak ediyorsanız su yolu set rehberimize göz atabilirsiniz.

Zirkon Taşlı Modellerimiz

Mağazamızdaki zirkon taşlı kolye uçlarında taşlar 14 ayar altına tek tek yerleştirilir. Öne çıkan modelimiz, klasik külçe formunu küçük bir zirkon taşla buluşturan külçe kolye ucu:

SOLMAZ MÜCEVHERAT

14 Ayar Altın Zirkon Taşlı Külçe Kolye Ucu

14 ayar (585) · 2,43 gram · Sarı altın
Ön yüzde beyaz zirkon taş · Boy yaklaşık 2,4 cm
Zincir dahil değildir

Ürünü incele

Zirkon taşı mineyle buluşturan diğer modellerimiz. Pembe kuğunun askısındaki küçük zirkon taşlara kuğu kolye yazımızda da değinmiştik.

14 Ayar Altın Mineli Taşlı Güneş Kolye Ucu2,31 gr · Işınlarda zirkon taş14 Ayar Altın Taşlı Beyaz Mineli Kalp Kolye Ucu1,28 gr · Kenarda zirkon taş14 Ayar Altın Mineli Pembe Kuğu Kolye Ucu1,20 gr · Askıda zirkon taş

Sıkça Sorulan Sorular

Zirkon taş nedir?

Takılarda "zirkon taş" denince çoğunlukla laboratuvarda üretilen, pırlantaya benzeyen kübik zirkonya kastedilir. Doğal zirkon ise ayrı bir mineraldir.

Zirkon değerli bir taş mıdır?

Doğal zirkon değerli bir taştır. Takılarda kullanılan kübik zirkonya ise kendi başına yüksek bir maddi değer taşımaz; altın takıda değerin büyük kısmı altından gelir.

Zirkon taş pırlanta mı?

Hayır. Kübik zirkonya pırlantaya benzer ama daha yumuşak ve daha ağırdır, ışığı da daha renkli yansıtır.

Zirkon taş kararır mı?

Taşın kendisi kararmaz. Matlaşma genellikle kir ve yağ birikiminden ya da taşın oturduğu metalden kaynaklanır.

Zirkon taş düşer mi?

Taş, ancak onu tutan tırnaklar darbe ya da aşınmayla gevşerse yerinden çıkabilir. Taşlı takılarınızı ara ara kuyumcunuza kontrol ettirmenizi öneririz.